بی متال زیمنس یک رله حفاظتی حرارتی از خانواده SIRIUS است که وظیفه اصلی آن محافظت از الکتروموتور در برابر اضافهبار، افزایش دمای سیمپیچ و خطر سوختن موتور است. این تجهیز بر پایه دو فلز ناهمجنس با ضرایب انبساط طولی متفاوت ساخته شده است؛ زمانی که جریان عبوری از مدار فراتر از مقدار تنظیمشده برود، حرارت تولیدشده باعث خم شدن تیغههای دوفلزی و باز شدن کنتاکت فرمان میشود تا کنتاکتور مدار موتور را قطع کند. مدلهای حرارتی سری 3RU21 به سیستم جبرانسازی دمای محیط از منفی 40 تا مثبت 60 درجه سانتیگراد و مدار حساس به قطعی فاز مجهز هستند، بنابراین دمای تابلو یا دو فاز شدن شبکه باعث عملکرد نادرست آنها نمیشود. این ویژگیها بی متال زیمنس را به یکی از مطمئنترین و در دسترسترین گزینههای حفاظت موتور در تابلوهای برق صنعتی تبدیل کرده است؛ بهویژه که نصب مستقیم آن زیر کنتاکتورهای 3RT، سیمکشی اضافه را حذف کرده و فضای تابلو را بهینه میکند.
بازار ایران برای رلههای حرارتی زیمنس، ترکیبی از مدلهای کوچک پرتیراژ و مدلهای توانبالا برای پروژههای سنگین است. در رده جریانهای پایین و متوسط، سری 3RU21 ستون اصلی فروش محسوب میشود؛ کدهایی مانند 3RU2116 برای رنجهای میلیآمپر تا چند آمپر و 3RU2136 برای جریانهای بالاتر تا حدود 40 آمپر در تابلوهای پمپ، فن و نوار نقاله بارها استفاده میشوند. مدل 3RU2136-4BB0 با رنج 14 تا 20 آمپر و مدل 3RU2136-4DB0 با رنج 18 تا 25 آمپر از پرتکرارترین کدهای موجود در فهرست فروشندگان تخصصی هستند. در سمت توانهای بالا، سری الکترونیکی 3RB20 جایگاه ویژهای دارد و مدل 3RB2066-1MC2 با پوشش جریان 160 تا 630 آمپر برای حفاظت موتورهای بزرگ و بارهای سنگین در بازار ایران عرضه میشود. در کنار این دو خانواده، رلههای 3RB30 و 3RB31 نیز برای کاربردهایی که به تنظیم دقیقتر، رنج گستردهتر یا مصرف انرژی پایینتر نیاز دارند، در سبد خرید مهندسان قرار میگیرند. این توزیع فروش نشان میدهد که بخش عمده تقاضا همچنان به مدلهای حرارتی ساده و مقرونبهصرفه معطوف است، در حالی که پروژههای بزرگتر بهسمت رلههای الکترونیکی با قابلیت اطمینان بالاتر حرکت میکنند.
انتخاب بهترین مدل بی متال زیمنس به سه پارامتر کلیدی وابسته است: رنج جریان قابل تنظیم، کلاس تریپ و نوع اتصال به کنتاکتور. در میان مدلهای حرارتی، 3RU21 برای بارهای استاندارد با نیاز به حفاظت پایه و هزینه متعادل، انتخابی منطقی است؛ این سری در کلاس 10 عرضه میشود و برای موتورهایی که در صورت اضافهبار باید در مدت کمتر از 10 ثانیه قطع شوند، مناسب است. برای بارهایی با اینرسی بالا مانند فنهای بزرگ یا آسیابها، کلاس 20 یا 30 اجازه میدهد موتور در زمان راهاندازی طولانیتر، جریان راهاندازی را تحمل کند و از قطع بیمورد جلوگیری شود. در میان مدلهای الکترونیکی، 3RB20 و 3RB21 با رنج تنظیم گسترده تا نسبت 1 به 4 و امکان انتخاب کلاس 5، 10، 20 یا 30، انعطاف بسیار بیشتری برای تطبیق با شرایط مختلف بار فراهم میکنند. مدل 3RB30 نیز برای کاربردهای عمومی با نیاز به حفاظت مطمئن و تنظیم سادهتر طراحی شده است. از نظر مکانیکی، مدلهایی که مستقیماً زیر کنتاکتور 3RT نصب میشوند، برای تابلوهای فشرده و استاندارد ایدهآل هستند، در حالی که مدلهای مستقل یا دارای پایه آداپتور برای نصب روی ریل DIN و چیدمان انعطافپذیرتر کاربرد دارند. بنابراین بهترین مدل، مدلی است که هم رنج جریان آن نقطه کار موتور را با حاشیه اطمینان پوشش دهد و هم کلاس تریپ آن با پروفایل حرارتی بار همخوانی داشته باشد.
از نظر مشخصات فنی، بی متالهای سری 3RU21 معمولاً برای ولتاژهای تا 690 ولت متناوب و جریانهای تنظیمشده در بازههای متنوع از کسری از آمپر تا حدود 100 آمپر عرضه میشوند و در سایزهای مکانیکی S00 تا S3 با کنتاکتورهای 3RT هماهنگ میشوند. مکانیسم تنظیم جریان روی این مدلها با پیچ تنظیمی انجام میشود و کنتاکت کمکی 97-98 برای فرمان قطع و کنتاکت 95-96 برای سیگنالینگ وضعیت در دسترس است. سیستم جبرانسازی دما در 3RU21 محدوده وسیع منفی 40 تا 60 درجه را پوشش میدهد، در حالی که رلههای الکترونیکی 3RB20 و 3RB21 معمولاً بازه منفی 25 تا 60 درجه را جبران میکنند. رلههای الکترونیکی 3RB20 و 3RB21 تا جریان 630 آمپر و با تغذیه داخلی طراحی شدهاند و برای حفاظت تأخیری معکوس در بارهای با راهاندازی نرمال و سنگین کاربرد دارند. این مدلها در برابر قطعی فاز نیز حساس هستند و در صورت نامتعادلی شدید جریان، سریعتر از حالت اضافهبار متعادل عمل میکنند. برخی مدلهای الکترونیکی امکان انتخاب کلاس تریپ و ریست دستی یا اتوماتیک را فراهم میکنند؛ در حالت ریست اتوماتیک، زمان بازیابی پس از قطع معمولاً حدود 3 دقیقه است تا از نوسانهای مکرر جلوگیری شود. مصرف انرژی پایین، عدم تولید حرارت داخلی قابل توجه و رنج تنظیم گسترده، مزیت اصلی رلههای الکترونیکی نسبت به نمونههای حرارتی است، هرچند قیمت بالاتر و نیاز به دقت بیشتر در سیمکشی، انتخاب آنها را به کاربردهای خاصتر محدود میکند.
نصب صحیح بی متال زیمنس، پیششرط عملکرد دقیق و جلوگیری از تریپهای کاذب است. رایجترین روش نصب، اتصال مستقیم رله به خروجی کنتاکتور 3RT است؛ در این حالت سه ترمینال قدرت رله مستقیماً زیر ترمینالهای خروجی کنتاکتور قرار میگیرد و مدار قدرت بدون نیاز به سیمکشی اضافه، از کنتاکتور به رله و سپس به موتور منتقل میشود. برای نصب مستقل، از پایه آداپتور مخصوص مانند 3RU2916 یا 3RU2926 استفاده میشود که رله را به ماژولی با ترمینال پیچی و قابلیت نصب روی ریل 35 میلیمتری DIN تبدیل میکند. پس از اتصال مکانیکی، سیمکشی مدار فرمان انجام میشود: کنتاکت بسته 95-96 در مسیر فرمان کنتاکتور قرار میگیرد تا در صورت تریپ، مدار قطع شود، و کنتاکت باز 97-98 برای ارسال سیگنال به چراغ خطا یا PLC استفاده میشود. تنظیم جریان نیز باید بر اساس جریان نامی درجشده روی پلاک موتور انجام شود؛ توصیه عمومی آن است که پیچ تنظیم روی مقداری بین 100 تا 110 درصد جریان نامی موتور تنظیم شود تا هم حفاظت کافی وجود داشته باشد و هم از قطع بیمورد در شرایط کاری نرمال جلوگیری شود. پیش از راهاندازی، عملکرد مکانیکی دکمه TEST و صحت باز و بسته شدن کنتاکتهای کمکی بررسی میشود و پس از روشن شدن موتور، جریان هر سه فاز با کلمپمتر اندازهگیری میشود تا عدم تعادل بار یا خطای تنظیم مشخص گردد.
تشخیص بهموقع نشانههای مشکل در بی متال زیمنس میتواند از سوختن موتور و توقف پرهزینه خط تولید جلوگیری کند. شایعترین نشانه، تریپهای کاذب و بیمورد است؛ یعنی رله در شرایطی که اضافهبار واقعی وجود ندارد، مدار را قطع میکند. این وضعیت معمولاً ناشی از خستگی تیغههای دوفلزی در اثر قطع و وصلهای مکرر، شل بودن پیچ ترمینالهای قدرت و گرمای موضعی، یا تنظیم جریان روی مقداری کمتر از جریان واقعی موتور رخ میدهد. نشانه خطرناکتر، عدم عملکرد رله در زمان اضافهبار واقعی است؛ اگر موتور جریان بیش از حد مجاز بکشد اما بی متال قطع نکند، احتمال چسبیدن کنتاکتها یا خرابی مکانیسم تریپ وجود دارد و خطر سوختن سیمپیچ جدی است. نوسان در زمان قطع نیز نشانهای از عدم پایداری حرارتی یا مکانیکی رله است. از نظر علل بیرونی، دو فاز شدن شبکه، افت ولتاژ شدید، دمای بالای تابلو و عدم تهویه مناسب میتوانند باعث افزایش جریان و تریپ ناخواسته شوند. در عیبیابی، ابتدا باید جریان مصرفی موتور با کلمپمتر بررسی شود، سپس استحکام اتصالات ترمینال و ولتاژ سه فاز کنترل گردد و در نهایت با تست سرد (بررسی وضعیت کنتاکتهای 95-96 و 97-98) و تست مکانیکی دکمه TEST، سلامت رله ارزیابی شود. در صورت تأیید خرابی داخلی، تعویض رله با مدل همرنج و همکلاس، مطمئنترین راه حفظ حفاظت موتور است.
تأمین رله حرارتی اصل و مطابق با کد فنی مورد نیاز پروژه، اهمیت زیادی در پایداری حفاظت موتور دارد. لاله زار 24 بهعنوان نمایندگی معتبر در لاله زار تهران، مرجعی شناختهشده برای تأمین انواع بی متال زیمنس و تجهیزات حفاظتی تابلو برق است. در این مجموعه، امکان بررسی کدهای مختلف سریهای 3RU21، 3RB20، 3RB21، 3RB30 و 3RB31 و انتخاب مدل متناسب با جریان نامی موتور و کلاس تریپ مورد نیاز فراهم است. تأمین از یک مرجع تخصصی، احتمال دریافت تجهیزات اصل، تطابق کد فنی با نقشه مدار و دسترسی به مشاوره برای هماهنگی رله با کنتاکتور 3RT را افزایش میدهد. برای پروژههایی که به تعداد مشخصی رله یا رنج جریان خاص نیاز دارند، هماهنگی با لاله زار 24 فرایند تأمین را شفافتر و قابل پیگیریتر میکند. ارائه جریان نامی موتور، نوع بار و کلاس تریپ مورد انتظار از سوی خریدار نیز به انتخاب دقیقتر و جلوگیری از خرید مدل نامناسب کمک میکند. در نهایت، خرید از نمایندگی معتبر، پشتوانهای برای اصالت کالا و انطباق آن با استانداردهای حفاظتی مورد انتظار در تابلوهای صنعتی است.
جهت دریافت لیست قیمت بی متال زیمنس با شماره های 021-33110401 021-33110401 تماس بگیرید .